Het wettelijke rente artikel regelt de rente die een schuldeiser volgens de wet kan eisen wanneer u een betalingsachterstand heeft. Deze wettelijke bepalingen zijn vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek, specifiek in artikelen 6:119 en 6:120. De hoogte van deze rente wordt bepaald via een algemene maatregel van bestuur. Op deze pagina leert u meer over de toepassing en de verschillende soorten wettelijke rente.
Wat is het wettelijke rente artikel?
Het wettelijke rente artikel regelt de vergoeding die een schuldeiser kan eisen bij een betalingsachterstand. Deze bepaling is vastgelegd in artikel 6:119 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek. Het artikel omvat ook de handelsrente. Artikel 6:120 van het Burgerlijk Wetboek werkt dit verder uit. De hoogte van de wettelijke rente wordt bepaald door een algemene maatregel van bestuur, vastgesteld door de minister van Justitie en de minister van Financiën. U vindt het actuele rentepercentage in het gepubliceerde besluit van de minister. Voor consumententransacties behandelen artikel 6:119 en 6:120 lid 1 de wettelijke rente. De wettelijke rente wordt berekend als rente op rente, ofwel samengestelde rente. Deze berekening vindt plaats op jaarbasis.
Welke wetsartikelen regelen de wettelijke rente?
De wettelijke rente wordt geregeld in artikelen 6:119 en 6:120 van het Burgerlijk Wetboek. Artikel 6:119 lid 1 bepaalt wanneer wettelijke rente verschuldigd is, vooral bij niet-handelstransacties als schadevergoeding voor vertragingsschade. Artikel 6:120 lid 1 regelt de vaststelling van de hoogte via een algemene maatregel van bestuur.
Artikel 6:119 BW en de wettelijke rente bij vertragingsschade
Artikel 6:119 van het Burgerlijk Wetboek regelt de wettelijke rente als schadevergoeding bij vertraging in de betaling van een geldsom. Deze schadevergoeding, die bestaat uit wettelijke rente, wordt berekend over het bedrag dat te laat is betaald. U bent deze rente verschuldigd vanaf het moment dat u in verzuim bent met de voldoening van de geldsom. Het recht op deze wettelijke rente geldt voor de gehele periode van het verzuim.
Algemene bepalingen in het Burgerlijk Wetboek over wettelijke rente
De algemene bepalingen over wettelijke rente vindt u in het Burgerlijk Wetboek. Artikelen 6:119 en 6:120 van het Burgerlijk Wetboek vormen de juridische grondslag voor deze rente. Artikel 6:119 BW legt de grondslag voor wettelijke rente vast, die dient als schadevergoeding voor te late betaling. Voor consumenten en niet-handelstransacties is deze rente specifiek van toepassing wanneer geen rentepercentage is afgesproken. De wettelijke rente is wettelijk vastgelegd en vereist geen contractuele afspraak tussen partijen. De hoogte van deze rente wordt vastgesteld via een algemene maatregel van bestuur, conform artikel 6:120 lid 1. Een belangrijk aspect is dat na afloop van ieder jaar het bedrag waarover wettelijke rente wordt berekend, wordt vermeerderd met de over dat jaar verschuldigde rente. Dit zorgt voor een cumulatief effect.
Wanneer is wettelijke rente van toepassing?
Wettelijke rente is van toepassing wanneer een schuldenaar een geldsom niet op tijd betaalt en daardoor in verzuim is. Deze rente, die een schuldeiser volgens de wet kan eisen, geldt vanaf het moment dat de betaling had moeten plaatsvinden of de dag na de verzuimdatum. De rente is verschuldigd op grond van artikel 6:119 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek. Dit geldt zowel voor situaties waarbij ten minste één consument betrokken is als voor niet-handelstransacties waar geen rentepercentage is afgesproken.
Wettelijke rente bij consumentenrecht
Wettelijke rente bij consumentenrecht is van toepassing op transacties waarbij een particulier of consument betrokken is, wat neerkomt op niet-handelstransacties of afspraken tussen particulieren. De wetgever maakt hierin een duidelijk onderscheid met de wettelijke handelsrente. U kunt deze rente vorderen als er sprake is van vertragingsschade, bijvoorbeeld wanneer een bedrijf te laat betaalt aan een consument. De juridische grondslag hiervoor ligt in artikel 6:119 van het Burgerlijk Wetboek. Sinds 1 januari 2026 bedraagt de wettelijke rente voor consumententransacties 4% per jaar. Deze rente wordt vastgesteld via een Algemene Maatregel van Bestuur. Bovendien is samengestelde rente mogelijk voor consumenten, zoals beschreven in artikel 6:119 lid 2 BW. Het is dus cruciaal om te weten dat voor u als consument een specifiek, lager rentetarief geldt dan voor zakelijke partijen.
Wettelijke rente bij zakelijke transacties
De wettelijke rente bij zakelijke transacties bedraagt sinds 1 juli 2026 10,4%. Dit tarief geldt voor handelstransacties tussen ondernemingen en/of overheidsinstanties, zoals de Rijksoverheid aangeeft. De wettelijke handelsrente wordt geregeld in artikelen 6:119-6:120 van het Burgerlijk Wetboek. Deze rente wordt toegepast op het schadebedrag wanneer er sprake is van een te late betaling. Voor de meeste bedrijven is dit een belangrijk gegeven om rekening mee te houden.
Hoe wordt de wettelijke rente berekend?
De wettelijke rente berekent u met een formule die de hoofdsom, het geldende rentepercentage en de duur van de vertraging combineert. Hierbij is het bepalen van het rentebedrag een belangrijke stap, waarbij u ieder jaar rente op rente bij de hoofdsom voegt. U moet de juiste rentetarieven vinden, bijvoorbeeld op de website van de Belastingdienst. Daarbij is een onderscheid tussen handelsrente en consumentenrente cruciaal, afhankelijk van wie de debiteur is.
Verschil in rentepercentages voor consument en handelstransacties
De wettelijke rente kent een duidelijk onderscheid tussen niet-handelstransacties en handelstransacties. Voor niet-handelstransacties, zoals overeenkomsten met particulieren of consumenten, bedraagt de rente sinds 1 januari 2026 4%. Dit percentage is geregeld in de artikelen 6:119 en 6:120 van het Burgerlijk Wetboek. De vaststelling van het rentepercentage voor niet-handelstransacties vindt plaats conform deze wetsartikelen. Handelstransacties, overeenkomsten met bedrijven en overheidsorganisaties, kennen een rente van 10,4% sinds 1 juli 2026. De rechtsgrondslag voor deze handelstransacties is artikel 6:119a BW en artikel 6:119b BW. De wettelijke rente voor handelstransacties is hiermee hoger dan die voor niet-handelstransacties, met 10,4% tegenover 4%. Deze percentages zijn te vinden op de website van de Rijksoverheid.
Wat is het wettelijke rente percentage en hoe wordt het vastgesteld?
De wettelijke rente kent verschillende percentages, afhankelijk van het type transactie. De minister van Justitie stelt deze percentages vast, waarbij de overheid ze regelmatig publiceert in de Staatscourant. Zo is de verlaging naar 4% voor niet-handelstransacties vastgelegd in een Besluit van 10 december 2025. Voor een compleet overzicht van de actuele percentages en hun toepassing, kunt u terecht op ActueleRentestanden.nl.
Actuele wettelijke rente percentages voor niet-handelstransacties en handelstransacties
De actuele wettelijke rente kent twee verschillende percentages, afhankelijk van de aard van de transactie. Voor niet-handelstransacties, zoals tussen particulieren, is de rente sinds 1 januari 2026 vastgesteld op 4%. Wanneer een bedrijf of overheidsinstantie te maken heeft met een handelstransactie, geldt een wettelijke rente van 10,4% sinds 1 juli 2026. Deze percentages zijn cruciaal voor het wettelijke rente artikel en worden door de overheid gepubliceerd. Als u bijvoorbeeld wilt controleren welke rente van toepassing is op een openstaande vordering, raadpleegt u de officiële informatie op de website van de Rijksoverheid.
Voorwaarden en beperkingen van het wettelijke rente artikel
Het wettelijke rente artikel kent duidelijke voorwaarden en beperkingen. De wetgever maakt onderscheid tussen wettelijke handelsrente en wettelijke rente bij niet-handelstransacties, ook wel consumentenrente genoemd. Wettelijke rente kent twee soorten. De hoogte van de wettelijke rente hangt af van het soort transactie. Wettelijke rente is van toepassing wanneer ten minste één consument betrokken is, of bij afspraken tussen particulieren. De juridische grondslag voor consumentenrente ligt in artikel 6:119 BW. Dit geldt vooral als er geen specifiek rentepercentage is afgesproken. Zelfs als een uitlener wel een rente-afspraak heeft, maar geen specifiek percentage, kan de wettelijke rente worden gevorderd.
Een belangrijke beperking is dat wettelijke rente niet verschuldigd is als de vertraging niet aan de schuldenaar toe te rekenen is. Denk aan een onverwachte bankstoring; dan is de schuldenaar niet automatisch aansprakelijk voor vertragingsrente. Daarnaast mag rente op rente in rekening worden gebracht als er geen afspraak is over de verschuldigde rente. Zorg dus altijd voor heldere afspraken over rente om verrassingen te voorkomen.
Wettelijke verdeling rente: wat houdt het in en wanneer is het van toepassing?
De wettelijke verdeling rente is een specifieke vorm van rente die van toepassing is op geldvorderingen die ontstaan door een wettelijke verdeling. Dit houdt in dat een kindsdeel recht geeft op 6 procent rente per jaar. Deze rente is van toepassing wanneer er geen testament is, of als een testament de wettelijke verdeling verklaart.
In tegenstelling tot de algemene wettelijke rente, die vaak als rente op rente wordt berekend, is de rente op vorderingen bij wettelijke verdeling van het type enkelvoudige rente. Dit betekent dat er geen samengestelde rente wordt toegepast. Geldvorderingen door wettelijke verdeling worden verhoogd met jaarlijkse wettelijke rente als de wettelijke rente hoger is dan 6 procent. De verhoging bedraagt dan 1 procent. Voor meer informatie over de algemene wettelijke rente, kunt u terecht op deze pagina.
Wanneer is wettelijke rente verschuldigd?
Wettelijke rente is verschuldigd wanneer een schuldenaar een geldsom niet op tijd betaalt. U kunt deze rente eisen als u een betalingsachterstand heeft. Dit is wettelijk vastgelegd in de wet over wettelijke rente.
De rente gaat lopen vanaf het moment dat de schuldenaar in verzuim is, tenzij anders is afgesproken. Dit geldt voor de gehele periode van het verzuim. Voor niet-handelstransacties is de rente verschuldigd vanaf de dag na de verzuimdatum. Dit is bijvoorbeeld het geval bij afspraken tussen particulieren of wanneer ten minste één consument betrokken is.
Soms is een ingebrekestelling niet nodig. Als de betaaltermijn op een factuur vooraf is afgesproken als een fatale termijn, is de wettelijke rente direct verschuldigd zonder nadere ingebrekestelling. Dit betekent dat de rente automatisch gaat lopen als de afgesproken termijn is verstreken, zolang aan de juiste voorwaarden wordt voldaan.
Kan ik wettelijke rente altijd eisen?
U kunt wettelijke rente niet altijd eisen. Dit kan alleen als er een betalingsachterstand is en de debiteur in verzuim is, zoals de Rijksoverheid aangeeft. Wettelijke rente mag in rekening worden gebracht zolang aan de juiste voorwaarden wordt voldaan. U berekent de rente vanaf het moment dat de factuur te laat is betaald. De wettelijke rente kent twee soorten, elk met eigen voorwaarden. Bij een onverschuldigde betaling is een ingebrekestelling nodig voordat u rente kunt vorderen. Echter, als een fatale betaaltermijn vooraf is afgesproken, is de rente verschuldigd zonder nadere ingebrekestelling. Ook bij schadevergoeding door een onrechtmatige daad is geen ingebrekestelling nodig.
Hoe lang mag wettelijke rente worden berekend?
De wettelijke rente wordt berekend gedurende de tijd dat de schuldenaar in verzuim is. U moet het exacte aantal dagen, maanden of jaren bepalen dat de debiteur te laat is met betalen. De berekening start vanaf de betaaldatum, niet de factuurdatum. Als de rentetarieven tussentijds veranderen, splitst u de berekening op in verschillende periodes. Houd ook rekening met schrikkeljaren voor een accurate berekening. De wettelijke rente wordt berekend op basis van het geldbedrag, de rentepercentages en het aantal dagen dat te laat is betaald. De rente wordt jaarlijks bijgeschreven bij de hoofdsom, waardoor rente op rente mogelijk is.
Wat is het verschil tussen wettelijke rente en contractuele rente?
Het verschil tussen wettelijke rente en contractuele rente zit in hun oorsprong, toepassingsgebied en de vrijheid van partijen. Wettelijke rente is wettelijk vastgelegd en vereist geen contractuele afspraak tussen partijen. Contractuele rente is de rente die partijen zelf overeenkomen in een contract, met een afgesproken percentage en voorwaarden. Stel u heeft een overeenkomst met een leverancier en er is een contractuele rente afgesproken; dan is deze rente verschuldigd in plaats van de wettelijke rente. De contractuele rente mag afwijken van de wettelijke rente, mits het overeengekomen percentage niet onredelijk hoog is. Deze afspraken kunnen zowel hoger als lager uitvallen dan de wettelijke rente. Echter, in de praktijk is contractuele rente vaak hoger dan de wettelijke rente, een trend die al sinds december 2002 zichtbaar is.
