De belasting op box 3 rente wordt berekend via de methode van het fictief rendement, zoals de Belastingdienst aangeeft. Dit betekent dat de Belastingdienst uitgaat van fictieve rendementen per vermogensbestanddeel. U betaalt echter belasting over uw werkelijke rendement als dit lager is dan het fictieve rendement. Dit werkelijke rendement omvat onder meer rente, dividend, huur en waardeveranderingen van uw gehele vermogen, rekening houdend met rente op schulden. Voor spaargeld is het fictief rendement vastgesteld op 1,03 procent tot en met 2027, met een belastingtarief van 36% over het rendement in 2025.
Wat is box 3 en welke rol speelt rente daarin?
Box 3 van de inkomstenbelasting richt zich op de belasting van uw vermogen, zoals spaargeld en beleggingen. Rente speelt hierin een belangrijke rol, vooral bij het bepalen van uw werkelijke rendement. Dit werkelijke rendement omvat ontvangen rente, dividenden en huurinkomsten, maar ook de waardeveranderingen van uw bezittingen en schulden. Betaalde rente op schulden telt hierbij als negatief inkomen.
Vanaf 2027 worden bank- en spaartegoeden, vorderingen en schulden in box 3 belast op basis van direct rendement, wat neerkomt op werkelijke inkomsten (rente minus kosten). De belastingplichtige betaalt dan belasting over het rente- of rendementbedrag dat de bank of beleggingsinstelling aan het einde van het jaar doorgeeft.
Vermogen en bezittingen die meetellen in box 3
In box 3 van de inkomstenbelasting tellen diverse vermogensbestanddelen mee. Dit omvat geld op een spaarrekening of bankrekening, en beleggingen zoals aandelen, obligaties of crypto. Ook vastgoed, behalve uw eigen woning, valt hieronder, zoals een tweede huis of een recreatiewoning.
Het box 3 vermogen bestaat uit drie hoofdcategorieën: banktegoeden, overige bezittingen en schulden. Overig bezit omvat alle box 3 bezittingen die geen spaargeld zijn. De belasting over dit vermogen wordt berekend over de waarde van uw bezittingen minus uw schulden. Een onverwachte erfenis kan bijvoorbeeld snel leiden tot een hoger belastbaar vermogen in box 3.
Fictief versus werkelijk rendement in box 3
In box 3 wordt uw belasting berekend op basis van een fictief rendement, een vastgesteld percentage. U mag echter uw werkelijke rendement hanteren als dit lager is dan het fictieve rendement van uw box 3-inkomen. Dit werkelijke rendement omvat alle inkomsten uit uw gehele vermogen, zoals rente, dividend, huur en waardeveranderingen. Het fictieve rendement maakt onderscheid tussen vermogenstypen, waarbij spaargeld een lager percentage heeft dan beleggingen. Over dit fictieve rendement bedraagt de vermogensrendementsheffing 36%.
Uitleg fictief rendement en tarieven
Fictief rendement is een geschat rendementspercentage per vermogenssoort, gebruikt door de Belastingdienst. Deze rekenmethode gebruikt fictieve rendementen die dichtbij de werkelijke rendementspercentages voor sparen of beleggen liggen. De Belastingdienst past deze fictieve rendement percentages jaarlijks aan, volgens de Rijksoverheid. Voor 2026 is het fictieve rendement op beleggingen 7,77%. De percentages voor bank- en spaartegoeden en schulden voor 2026 zijn nog niet bekend. Belasting over spaargeld wordt berekend over dit fictief rendement. Het forfaitaire fictieve rendement benadert redelijk goed het werkelijke rendement voor belastingplichtigen met alleen spaargeld. Vanaf 2017 rekent de Belastingdienst met verschillende percentages voor sparen en beleggen.
Wat valt onder werkelijk rendement?
Werkelijk rendement omvat alle voordelen die u uit uw vermogen haalt. Dit zijn bijvoorbeeld rente, dividend en huur, maar ook gerealiseerde en ongerealiseerde waardeveranderingen van uw bezittingen. Denk hierbij aan direct rendement zoals rente en dividend, en indirect rendement zoals de waardestijging van aandelen. Het begrip ‘rendement’ in de Herstelwet omvat gerealiseerde en ongerealiseerde waardemutaties plus direct rendement. Voor spaargeld is het werkelijk rendement simpelweg de ontvangen rente, zo stelt de Belastingdienst. Bij beleggingen berekent u dit door het ontvangen dividend, de waardeverandering tussen 1 januari en 31 december, en de aan- en verkopen mee te nemen. Het totale werkelijke rendement is de som van de rendementen van uw verschillende vermogenssoorten. Een voorbeeld hiervan is € 1.200 aan spaarrente plus € 12.300 aan beleggingsrendement, wat neerkomt op € 13.500 totaal.
Hoe geef je werkelijk rendement door aan de Belastingdienst?
U geeft uw werkelijk rendement door aan de Belastingdienst door de benodigde gegevens aan te leveren. De Belastingdienst moet uitgaan van uw werkelijk rendement, mits dit lager is dan het fictieve rendement. Dit betekent dat de Belastingdienst de belasting herberekenen op basis van het werkelijk door u behaalde rendement. De Belastingdienst berekent het werkelijk rendement voor u, gebaseerd op de gegevens die u aanlevert. U betaalt vervolgens belasting over dit werkelijk rendement. De Belastingdienst streeft ernaar met een rendement te rekenen dat dicht bij de werkelijkheid ligt, zoals de Hoge Raad heeft bepaald.
Hoe wordt de belasting over box 3 rente berekend?
De belasting over box 3 rente wordt berekend op basis van een fictief rendement per vermogenscategorie, over het vermogen dat boven het heffingsvrij vermogen uitkomt. De Belastingdienst hanteert deze methode van fictief rendement, maar u betaalt belasting over uw werkelijke rendement als dit lager is, wat tot en met 2025 geldt en de belastingaanslag vermindert. Hierna volgen de berekeningsmethode en tarieven voor 2025, met rekenvoorbeelden.
Berekeningsmethode en tarieven voor 2025
Voor 2025 wordt uw box 3-inkomen berekend met fictief rendement, zoals de Belastingdienst aangeeft. U heeft ook de mogelijkheid om uw werkelijke rendement op te geven als dit lager uitvalt. Het belastingtarief in box 3 bedraagt in 2025 36%. Voor banktegoeden is het fictieve rendementspercentage 1,37%. Beleggingen en andere bezittingen kennen een percentage van 5,88%. Schulden hebben een rendementspercentage van 2,70%.
Rekenvoorbeelden van box 3 belasting over rente
Voor box 3 belasting over rente zijn er duidelijke rekenvoorbeelden. Een persoon met €150.000 spaargeld zonder fiscale partner betaalt in 2026 €417 belasting in box 3, volgens de Belastingdienst. Dit bedrag wordt berekend over het vermogen boven het heffingsvrij vermogen van €59.357 per persoon. Voor banktegoeden geldt een rendementspercentage van 1,28% en voor beleggingen 6,00%, met een belastingtarief van 36%. Schulden met een rendementspercentage van 2,70% tellen mee in box 3 als ze boven de drempel van €3800 uitkomen. Heeft u een fiscale partner, dan is het heffingsvrij vermogen in 2026 €118.714, zoals de Consumentenbond aangeeft. Ook is er een extra vrijstelling voor groen sparen of beleggen van maximaal €26.715, of €53.430 met een partner.
Wanneer kun je belasting terugvragen bij lager werkelijk rendement?
U kunt belasting terugvragen wanneer uw werkelijke rendement in box 3 lager is dan het fictieve rendement. Dit doet u via de tegenbewijsregeling, waarbij u vanaf de belastingaangifte van 2025 het formulier ‘Opgaaf Werkelijk Rendement’ invult. Zo betaalt u nooit meer belasting dan over uw werkelijke rendement, zoals de Belastingdienst aangeeft.
De tegenbewijsregeling en voorwaarden
De tegenbewijsregeling in box 3 biedt je de kans om aan te tonen dat je werkelijke rendement lager was dan het fictieve rendement. Je moet dan wel zelf aannemelijk maken dat dit zo is. Deze regeling geldt alleen als dit resulteert in een lagere belastingheffing dan de forfaitaire heffing. Je bent zelf verantwoordelijk voor het aanleveren van het tegenbewijs en het berekenen van je werkelijke rendement. Volgens de Rijksoverheid moet je aantonen dat je te veel belasting hebt betaald. Je geeft het werkelijk rendement op voor je totale vermogen. Het is niet mogelijk om slechts voor een deel van je vermogen het werkelijke rendement aan te geven. Het werkelijk rendement omvat zowel positieve als negatieve voordelen en waardeontwikkelingen van je vermogensbestanddelen. Dit doe je via het formulier ‘opgaaf werkelijk rendement’ (OWR).
Toekomstige veranderingen en actuele regelgeving in box 3
Het box 3-stelsel staat voor ingrijpende veranderingen in de komende jaren. De gewenste inwerkingtreding van een nieuw box 3-stelsel was oorspronkelijk gepland voor 1 januari 2026. Vanaf 2027 introduceert het toekomstige box 3-stelsel wijzigingen in de belasting op sparen en beleggen.
Deze wetgeving zal de heffing baseren op de werkelijke rendementen van belastingplichtigen met box 3-vermogen, ter vervanging van het forfaitaire rendement. De overgang naar een heffing op werkelijke rendementen is een belangrijke stap. Fiscale beleggingen in box 3 worden hierdoor direct beïnvloed. Een structurele aanpassing van de box 3-heffing wordt echter pas in 2028 verwacht. Dit wetsvoorstel beschrijft de veranderingen die vanaf 1 januari 2028 ingaan, mits het ongewijzigd wordt uitgevoerd. Het beleid vanaf 2027 kan nog beïnvloed worden door advies van de Raad van State.
Depositorekening en box 3 rente: wat je moet weten
Een depositorekening is een spaarvorm waarbij je geld voor een vaste periode vastzet tegen een vooraf afgesproken rente. Dit type rekening biedt vaak een hogere spaarrente dan een normale spaarrekening, mede door de specifieke voorwaarden en spaarvorm. De rente op depositorekeningen via Raisin ligt bijvoorbeeld hoger dan op een normale spaarrekening.
Voor box 3 rente betekent dit dat de rente die je ontvangt op je depositorekening meetelt als werkelijk rendement. De rente wordt vastgezet voor de gehele looptijd van de deposito, waarbij tussentijds bijstorten of opnemen meestal niet is toegestaan. De rentes voor spaardeposito’s via Raisin variëren doorgaans tussen de 2% en 3,20% per jaar. Zo biedt BankB via Raisin in 2026 een rente van 1,50 procent voor een looptijd van 3 maanden, en 2,30 procent voor 3 jaar. Een depositorekening van Rietumu Bank via Raisin bood in 2025 een rente van 2,85% voor 3 jaar. De rente op depositorekeningen via Raisin kan oplopen tot 3,4 procent per jaar (peildatum 2024-12-07). Bij een inleg van €1.000 tegen 2,85% rente per jaar, zoals aangeboden door Rietumu Bank voor 3 jaar, ontvangt u circa €28,50 aan rente per jaar, wat neerkomt op een totaal van circa €85,50 over de gehele looptijd. Voor meer informatie over het kiezen van een termijndeposito, kunt u depositorentes vergelijken.
Hypotheekrente en de invloed op box 3
De hypotheekrente van een hypotheek in box 3 is niet aftrekbaar van uw inkomen. Dit geldt voor hypotheken die niet voor de eigen woning zijn, zoals een verhuurhypotheek, een aflossingsvrije hypotheek of een opeethypotheek. In tegenstelling tot een hypotheek in box 1, kunt u deze rente niet fiscaal aftrekken van uw belastbaar inkomen. Dit betekent dat de rente die u betaalt voor bijvoorbeeld een tweede woning of beleggingspand, uw inkomen in box 1 niet verlaagt. Voor actuele hypotheekrentes en een overzicht van 10 jaar vaste hypotheekrentes, kunt u onze pagina bezoeken.
Ook boeterente is niet aftrekbaar in box 1 als de hypotheekrente in box 3 valt. Hoewel de hypotheekrente zelf niet aftrekbaar is, kan de hypotheekschuld in box 3 wel leiden tot een lagere vermogensrendementsheffing. Een gedeelte van een hypotheek dat in box 3 valt, kan ook leiden tot een zwaardere toetsing van uw hypotheeklasten, wat invloed heeft op uw maximale hypotheek.
Hypotheekrente Rabobank: specifieke aandachtspunten voor box 3
Specifieke details over de hypotheekrente van Rabobank voor box 3 zijn niet beschikbaar in de feiten. Wel kunnen we algemene aandachtspunten voor een box 3 hypotheek bespreken. De voorwaarden en rentetarieven van een hypotheek voor een huis in box 3 kunnen verschillen van die van een reguliere box 1 hypotheek. Dit komt door een andere risico-inschatting door banken.
Vanaf 2023 is de rente van een hypotheek die in box 3 valt niet aftrekbaar. Ook financieringskosten zijn niet aftrekbaar bij hypotheken in box 3. Dit betekent dat je deze kosten niet kunt aftrekken van je inkomen. Bij de berekening van het werkelijke rendement in box 3 wordt wel rekening gehouden met rente van schulden in box 3. Kosten buiten de rente op relevante schulden mogen echter niet in mindering komen op het rendement. Een box 3 hypotheek kan onder bepaalde omstandigheden, zoals bij lage rentepercentages, leiden tot een interessante financiële situatie. Voor meer informatie over de rentestanden van Rabobank kun je onze pagina bezoeken.
