Wat is negatieve rente op staatsobligaties?

Negatieve rente op staatsobligaties in Nederland betekent dat beleggers betalen om geld uit te lenen aan de staat. U maakt dan kosten om uw geld bij de overheid te stallen, een situatie die in Nederland bij staatsobligaties tot en met 2024 voorkwam. Dit fenomeen van negatieve rente op staatsobligaties is in sommige landen al tot en met 2021 waargenomen.

Uitleg van negatieve rente bij staatsobligaties

Negatieve rente bij staatsobligaties betekent dat u als belegger betaalt om geld uit te lenen aan de staat. Dit houdt in dat u kosten maakt voor het stallen van uw geld bij de overheid. Deze situatie kwam in Nederland voor bij staatsobligaties tot en met 2024.

Daarnaast bestaat er ook negatieve reële rente op staatsobligaties. Dit gebeurt wanneer de inflatie hoger is dan de couponrente van de obligatie. In 2023 hadden staatsobligaties met lange looptijden vaak een negatieve reële rente. Dit betekent dat uw koopkracht afneemt, zelfs als de nominale rente nul of positief is.

Waarom komt negatieve rente op staatsobligaties voor?

Negatieve rente op staatsobligaties komt voort uit het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). Dit beleid is gericht op het stimuleren van de economie en het aanmoedigen van banken om geld te investeren. De ECB wilde hiermee voorkomen dat banken geld oppotten en de economie stagneert.

Banken betalen negatieve rente over een deel van het spaargeld dat zij bij de ECB aanhouden. Deze verplichting voor banken om te betalen voor het stallen van geld bij de ECB was een belangrijke aanleiding voor negatieve rentes. Stel, een bedrijf heeft veel spaargeld; dan kan dit geld bij de bank terechtkomen, wat de bank weer extra kosten oplevert bij de ECB. Ook een toename van spaargeld van particulieren en bedrijven droeg bij aan deze situatie. Dit leidde ertoe dat sommige staatsobligaties tot en met 2024 negatieve rente hadden. In andere landen was dit fenomeen al tot en met 2021 te zien.

Hoe werkt beleggen in staatsobligaties met negatieve rente?

Beleggen in staatsobligaties met negatieve rente betekent dat u betaalt om geld uit te lenen aan de staat. Dit was in Nederland tot en met 2024 het geval. Toch accepteren beleggers op de Nederlandse markt deze negatieve rente vaak vanwege de zekerheid van terugbetaling. Dit gedrag komt voort uit een risicomijdende houding.

Sommige particuliere beleggers overwogen dit type belegging tot en met 2024. Een andere reden om in negatieve rente staatsobligaties te stappen, is de verwachting dat toekomstige rentes verder zullen dalen. Dit kan de koers van de obligatie doen stijgen, wat winst oplevert. Beleggers in buitenlandse valuta kopen soms staatsobligaties met negatieve rente als zij een stijging van de valutakoers verwachten. Stel, u verwacht dat de euro sterker wordt ten opzichte van de dollar; dan kan een Amerikaanse obligatie met negatieve rente toch aantrekkelijk zijn. Beleggers met een negatief rendement houden de obligaties vaak niet de hele looptijd aan, zoals in 2020 al bleek. Voor de meeste beleggers is het belangrijk om de redenen achter zo’n belegging goed te begrijpen, zeker als u de obligaties rente daalt.

Risico’s en voordelen van staatsobligaties met negatieve rente

Staatsobligaties worden vaak als veilig beschouwd, maar kennen risico’s. Deze omvatten renterisico, valutarisico en kredietrisico. Het renterisico betekent dat een stijgende rente de waarde van de obligatie vermindert. Een stijgende rente leidt tot dalende obligatiekoersen, vooral bij langere looptijden. De rente op staatsobligaties beïnvloedt de prijs negatief bij een rentestijging.

Toch zijn er redenen om in staatsobligaties te beleggen, zelfs met negatieve rente. Korte looptijd obligaties hebben een laag of verwaarloosbaar renterisico. Langlopende obligaties worden aantrekkelijker bij een verwachte daling van de rente. Beleggers kopen negatieve rente staatsobligaties in de verwachting dat toekomstige rente verder zal dalen. Ook kunnen beleggers in buitenlandse valuta deze obligaties kopen als zij een stijging van de valutakoers verwachten. Particuliere beleggers overwogen dit type belegging tot en met 2024.

Impact van negatieve rente op rendement en spaargeld

Negatieve rentes zullen mogelijk ontstaan op spaargeld in Nederland. Dit betekent dat u een bepaald percentage moet betalen voor het stallen van geld bij de bank, in plaats van rente te ontvangen. Sparen bij negatieve spaarrente kost u dus geld. Vooral spaargeld boven een bepaald bedrag kan op negatieve rente uitkomen. Deze negatieve spaarrente lijkt onvermijdelijk.

Het rendement op spaargeld en overheidsobligaties kan net iets negatief zijn, zeker als u veel kasgeld aanhoudt. Daarnaast is het reële rendement op spaargeld negatief wanneer de inflatie hoger is dan de nominale rente. Dit vermindert de koopkracht van uw spaargeld. U kunt negatieve rente voorkomen door uw spaargeld vast te zetten voor een jaar.

Vergelijking met andere beleggingsopties

Wanneer u kijkt naar beleggingsopties, is het belangrijk om verder te kijken dan alleen staatsobligaties met negatieve rente. Andere beleggingsvormen, zoals obligaties en spaarrekeningen, bieden doorgaans een lager rendement dan aandelen. Aandelen leveren als beleggingscategorie boven gemiddeld hogere rendementen op. Obligatiebeleggingen beperken het rendementspotentieel, zeker in vergelijking met aandelenbeleggingen. Alternatieve beleggingen kunnen zelfs nog meer rendement genereren dan traditionele opties.

U kunt beleggingsopties vergelijken op basis van rendement, looptijd en uitbetalingen. Voor iemand die bijvoorbeeld op zoek is naar groei van vermogen, zijn aandelen of alternatieve beleggingen vaak geschikter. Staatsobligaties met negatieve rente zijn dan minder interessant. De geschiktheid van een belegging hangt altijd af van uw persoonlijke wensen en risicoprofiel. Meer informatie over obligaties met hoge rente vindt u op deze pagina.

Kan ik winst maken met staatsobligaties die negatieve rente hebben?

Winst maken met staatsobligaties die negatieve rente hebben is lastig, omdat ze doorgaans weinig rendement op leveren. U moet namelijk betalen om te beleggen in staatsobligaties met negatieve rente. Vooral staatsobligaties met lange looptijden hebben een negatieve reële rente. Toch zijn er situaties waarin beleggers dit doen. U kunt bijvoorbeeld winst maken als u staatsobligaties in buitenlandse valuta koopt en de valutakoers stijgt. Ook verwachten sommige beleggers dat de rente verder zal dalen. Beleggers houden deze obligaties dan niet de hele looptijd aan om zo koerswinst te realiseren. Voor de meeste particuliere beleggers is direct winst maken op de rente zelf echter geen realistisch scenario.

Waarom investeren beleggers toch in staatsobligaties met negatieve rente?

Beleggers investeren in staatsobligaties met negatieve rente om verschillende redenen, ondanks dat ze betalen om geld uit te lenen. Een belangrijke reden is de zekerheid van terugbetaling, wat voortkomt uit risicomijdend gedrag en een gebrek aan vertrouwen op de beleggingsmarkt. Sommige beleggers verwachten dat de rente verder zal dalen, waardoor de koers van de obligatie stijgt en ze toch winst maken. Ook kunnen beleggers in buitenlandse valuta een stijging van de valutakoers verwachten, wat de negatieve rente compenseert. Langlopende obligaties worden aantrekkelijker bij een verwachte daling van de rente, en beleggers vinden obligaties met een vaste couponrente aantrekkelijker bij een verwachte rentedaling. Particuliere beleggers overwogen dit tot en met 2024, mede omdat investeerders met stilstaand geld op de bank negatieve rente ontvingen.

Wat zijn alternatieven voor staatsobligaties met negatieve rente?

Alternatieven voor staatsobligaties met negatieve rente zijn er, vooral als u negatieve spaarrente wilt vermijden, en beleggen kan een alternatief zijn voor het aanhouden van spaargeld om negatieve rente te ontlopen. U kunt bijvoorbeeld kiezen voor aandelen, obligaties of onroerend goed. Beleggen in aandelen kan meer rendement opleveren, maar dit verhoogt ook het risicoprofiel van uw vermogen. Voor een ondernemer die een veiliger alternatief dan aandelen zoekt, zijn obligaties een optie. Langlopende obligaties worden aantrekkelijker bij een verwachte daling van de rente. Staatsobligaties vormen een interessanter alternatief voor spaarrekeningen. Het uitsluitend beleggen in staatsobligaties met negatieve rente wordt afgeraden, omdat dit nauwelijks rendement oplevert. In 2019 waren spaardeposito’s, vastgoed aankopen, hypotheek aflossen en huis verduurzamen ook mogelijke alternatieven voor sparen bij negatieve spaarrente.

Hoe beïnvloedt negatieve rente mijn spaargeld?

Negatieve rente op je spaargeld betekent dat je een percentage moet betalen voor het stallen van geld bij de bank. Dit is nadelig voor jou als sparende consument, omdat sparen dan geld kost. Veel banken rekenen deze negatieve spaarrente al vanaf €100.000 op je rekening. De kosten hiervan worden bepaald door het percentage dat de bank rekent en de hoogte van het bedrag boven de drempel. Door een negatieve reële rente neemt de koopkracht van je spaargeld af, waardoor je minder kunt kopen met hetzelfde geld. Om dit te voorkomen, kun je overwegen om je geld te beleggen.