Over de legitieme portie geldt de wettelijke rente, die wordt verhoogd als deze hoger is dan zes procent. Is de legitieme portie nog niet opeisbaar, dan is de rente nul procent als de wettelijke rente niet boven de zes procent uitkomt. De rente is verschuldigd zodra de legitieme portie opeisbaar is en er aanspraak op is gemaakt. Bij niet-tijdige betaling vanaf dat moment moet de betaler de wettelijke rente voldoen, die na verzuim samengesteld kan zijn. Op deze pagina leest u precies hoe dit werkt en wanneer u recht heeft op rente.
Wat is de legitieme portie en waarom is rente relevant?
De legitieme portie is een wettelijk vastgesteld deel van een erfenis waar kinderen altijd recht op hebben, ook als zij onterfd zijn. Rente hierover is relevant omdat de uitbetaling vaak niet direct na het overlijden plaatsvindt.
Wanneer de legitieme portie nog niet opeisbaar is, geldt een rente van nul procent als de wettelijke rente niet boven zes procent uitkomt. Is de wettelijke rente hoger dan zes procent, dan is de rente over de niet-opeisbare legitieme portie gelijk aan de wettelijke rente min zes procent. Een gerechtigde kan aanspraak maken op rente vanaf het moment dat de legitieme portie opeisbaar is en er aanspraak op is gemaakt. Deze rente wordt berekend als enkelvoudige jaarlijkse rente. Pas wanneer de legitieme portie opeisbaar is en er sprake is van verzuim, kan de rente samengesteld zijn.
Welke soorten rente kunnen van toepassing zijn op de legitieme portie?
Op de legitieme portie is voornamelijk wettelijke rente van toepassing. Deze rente kan enkelvoudig of samengesteld zijn, afhankelijk van de situatie en het moment van opeisbaarheid. Voor een niet-opeisbare legitieme portie kan de rente nul procent zijn, of de wettelijke rente min zes procent als deze boven zes procent komt.
Wettelijke rente over de legitieme portie
De wettelijke rente over de legitieme portie wordt toegepast wanneer het wettelijke rentepercentage hoger is dan zes procent. Vorderingen uit de legitieme portie worden dan verhoogd met dit percentage. Volgens artikel 4:84 BW wordt de vordering op de legitieme portie met dit percentage verhoogd. Deze verhoging geldt vanaf de dag dat aanspraak wordt gemaakt op de legitieme portie. De wetgeving hieromtrent bepaalt dat dit percentage alleen van toepassing is als de wettelijke rente boven de zes procent ligt. Voor een legitieme portie die nog niet opeisbaar is, geldt een rentepercentage van nul procent als de wettelijke rente niet boven zes procent uitkomt. Meer informatie over renteontwikkelingen vindt u op onze pagina over rente lijfrente. Komt de wettelijke rente wel boven de zes procent, dan is de rente de wettelijke rente min zes procent.
Wanneer is rente over de legitieme portie verschuldigd?
Rente over de legitieme portie is verschuldigd vanaf het moment dat de legitieme portie opeisbaar is en er aanspraak op is gemaakt. De gerechtigde kan dan aanspraak maken op deze rente. Wanneer de betaler in verzuim is door niet tijdig te betalen, wordt de wettelijke rente verschuldigd, die dan als samengestelde rente kan gelden. Zelfs als de vordering nog niet opeisbaar is, kan er een rentepercentage van toepassing zijn, afhankelijk van of de wettelijke rente hoger is dan zes procent.
Hoe wordt de rente over de legitieme portie berekend?
De rente over de legitieme portie wordt berekend als enkelvoudige jaarlijkse rente. Deze vordering wordt verhoogd met de wettelijke rente, mits dit percentage hoger is dan zes procent. De berekening start vanaf de dag van aanspraak en is gebaseerd op de hoofdsom. Voor een niet-opeisbare legitieme portie gelden afwijkende regels; de rente kan dan nul procent zijn, de wettelijke rente min zes procent, of in sommige gevallen twee procent. Verdere details over de formule en het gebruik van rentecalculators vindt u in de volgende secties.
Formule en rekenvoorbeelden
Algemene formules of rekenvoorbeelden voor de rente op de legitieme portie zijn niet beschikbaar in de feiten. Wel is er een specifiek gerechtelijk voorbeeld over de ingangsdatum van deze rente. De rechtbank heeft in een zaak bepaald dat de wettelijke rente over de legitieme portie verschuldigd was vanaf 13 september 2016. Deze datum volgde op de dag dat de gedaagde de verkoopopbrengst van een woonark van de notaris ontving. De eiser had oorspronkelijk rente gevorderd vanaf de overlijdensdatum van de erflater in 2015, of als alternatief vanaf de overdracht van de woonark in september 2016.
Gebruik van rente calculators
Om een rente calculator te gebruiken, selecteert u als eerste stap het type rente. De rekentool werkt door deze selectie van het type rente. U moet een keuze maken uit verschillende soorten rente die de calculator aanbiedt. Deze keuze is vereist. U kunt bijvoorbeeld handelsrente, consumentenrente of contractuele rente selecteren. Voor contractuele rente staat de calculator toe dat u zelf een rentepercentage invult. De calculator maakt het mogelijk om de rente voor verschillende periodes te berekenen. Daarna klikt u op de knop ‘Berekenen’ om de uitkomst te zien.
Welke wettelijke regels en recente wijzigingen gelden voor rente op de legitieme portie?
De rente over de legitieme portie valt onder wettelijke regels en volgt de wettelijke rente, met een verhoging indien deze boven zes procent uitkomt. Deze regels bepalen wanneer de rente verschuldigd is bij niet-tijdige betaling vanaf het moment van opeisbaarheid. De berekening gebeurt als enkelvoudige jaarlijkse rente, al kan deze samengesteld zijn onder bepaalde voorwaarden, en er zijn specifieke bepalingen voor niet-opeisbare vorderingen.
Belangrijke jurisprudentie en actualisaties voor 2024/2025
Voor het jaar 2025 is er een geactualiseerde versie beschikbaar van het hoofdstuk over de legitieme portie. Specifieke jurisprudentie of verdere actualisaties over de rente op de legitieme portie voor 2024 en 2025 zijn niet algemeen bekend.
Toestemming en berichtgeving tussen erfgenamen
Voor de betekening van een exploot aan gezamenlijke erfgenamen van een overledene hoeven niet altijd alle namen en woonplaatsen vermeld te worden. Dit is toegestaan onder specifieke voorwaarden. Zo mag de betekening plaatsvinden aan de laatste woonplaats van de overledene, mits een nabestaande daar woont. Een andere mogelijkheid is betekening aan de persoon of woonplaats van één van de erfgenamen. Dit moet dan wel binnen een jaar na het overlijden gebeuren, zoals vastgelegd in artikel 53 lid c. In dat geval is het vereist dat het exploot daarnaast wordt aangekondigd in een landelijk of regionaal dagblad.
Advies en stappen bij het claimen en berekenen van rente over de legitieme portie
Het claimen en berekenen van rente over de legitieme portie vereist inzicht in wanneer de rente verschuldigd is en hoe deze wordt vastgesteld. U kunt aanspraak maken op rente vanaf het moment dat de legitieme portie opeisbaar is en u een correcte aanspraak heeft gedaan. De vordering wordt verhoogd met de wettelijke rente, mits dit percentage hoger is dan zes procent. Omdat de correcte berekening en het proces complex kunnen zijn, is specialistische hulp vaak gewenst.
Is rente altijd verschuldigd over de legitieme portie?
Rente over de legitieme portie is niet altijd verschuldigd. Rente over de legitieme portie begint te lopen zodra deze opeisbaar is en er een geldige claim is ingediend. Voor een legitieme portie die nog niet opeisbaar is, wordt geen rente berekend, tenzij de wettelijke rente de zes procent overschrijdt. Is de wettelijke rente wel hoger dan zes procent, dan wordt de vordering verhoogd met dat percentage. Pas na opeisbaarheid en verzuim kan er sprake zijn van samengestelde rente.
Kan de rente worden verrekend met andere erfdeelvorderingen?
Ja, rente over erfdeelvorderingen kan worden verrekend met andere posten binnen de nalatenschap. De verschuldigde rente over erfdelen tot de datum van overlijden telt mee bij de schulden. Een geldvordering van kinderen op de langstlevende ouder, inclusief aangegroeide rente, mag als schuld in aftrek worden gebracht bij de aangifte erfbelasting. Deze vordering kan in mindering worden gebracht op de nalatenschap van de langstlevende ouder, wat zelfs kan leiden tot een nihilstelling en geen erfbelasting. De verdubbeling van de vordering door samengestelde rente kan de nalatenschap van de langstlevende ouder verder verminderen. Extra opgebouwde rente op vorderingen kan belastingvrij uit de nalatenschap van de langstlevende worden verkregen. Ook de verrekening van een schenking met verschuldigde rente staat renteaftrek niet in de weg. De langstlevende en kinderen kunnen hierover renteafspraken maken, en erfgenamen kunnen afwijkende renteafspraken maken die zelfs tot het indienen van de aangifte erfbelasting kunnen worden aangepast.
Wat gebeurt er als de legitieme portie niet direct wordt uitgekeerd?
Als de legitieme portie niet direct wordt uitgekeerd, kan de gerechtigde rente claimen over de waarde ervan. Dit recht ontstaat zodra de legitieme portie opeisbaar is en er een aanspraak op is gemaakt. Voor een kind dat wacht op zijn legitieme portie, kan een testament bepalen dat de vordering niet direct opeisbaar is. Dit kan bijvoorbeeld tot na het overlijden van de langstlevende partner zijn. In zo’n geval kan een rechtbank een vordering tot uitbetaling afwijzen. De uitbetaling kan dan lang duren, of zelfs helemaal uitblijven, afhankelijk van de testamentaire regeling — een onzekere situatie. Meestal wordt de legitieme portie zes maanden na het overlijden van de erflater opeisbaar, tenzij het testament of de wet anders bepaalt. Controleer daarom altijd goed het testament.
Hoe kan ik de actuele wettelijke rente controleren?
De actuele wettelijke rente controleert u het beste via officiële overheidsbronnen. U vindt de actuele tarieven voor wettelijke rente bij de Rijksoverheid. Deze wettelijke rentebedragen zijn te controleren via officiële overheidstabellen. Het actuele rentepercentage is te vinden in het gepubliceerde besluit van de minister. Ook de website van de Belastingdienst biedt de correcte rentes voor de wettelijke renteberekening; geldverstrekkers moeten dit percentage altijd controleren. Het is belangrijk deze actuele rentevoet te controleren, want de wettelijke rente wordt jaarlijks vastgesteld door de Rijksoverheid en beïnvloedt de nauwkeurigheid van renteberekeningen.
- Dagelijks bijgewerkt
- Data vanaf 2005
- Direct offerte aanvragen